Meer uit zonnepanelen halen met een thuisbatterij

Om één uur ’s middags draaien je zonnepanelen volop, maar is er bijna niemand thuis. Om zeven uur ’s avonds gebeurt precies het tegenovergestelde: de zon is grotendeels verdwenen, terwijl de kookplaat, verlichting en andere apparaten elektriciteit vragen. Dat verschil tussen opwekken en verbruiken is precies waarom een thuisbatterij met zonnepanelen interessant kan zijn.

Een batterij maakt namelijk geen extra zonnestroom. Hij helpt je om een deel van de elektriciteit die je al hebt opgewekt op een ander moment te gebruiken. Daardoor draait het bij thuisopslag uiteindelijk niet om zoveel mogelijk capaciteit, maar om een batterij die past bij jouw woning en energiegedrag.

Zonnepanelen kijken niet naar jouw agenda

Zonnepanelen produceren wanneer de omstandigheden goed zijn.

Niet wanneer jij toevallig veel elektriciteit nodig hebt.

Op zonnige dagen ligt de productie vaak hoog in de uren waarin veel mensen op het werk of onderweg zijn. In huis is het verbruik dan relatief beperkt.

Later op de dag komt het gezin thuis. Er wordt gekookt, misschien draait de vaatwasser, de warmtepomp vraagt energie en de elektrische auto wordt aangesloten.

Maar juist dan neemt de productie van de zonnepanelen af.

Je kunt op jaarbasis dus veel elektriciteit opwekken en tegelijkertijd op bepaalde momenten nog steeds stroom van het net nodig hebben.

Dat klinkt tegenstrijdig, maar wordt logisch zodra je niet alleen kijkt naar hoeveel energie je gebruikt, maar vooral naar wanneer.

Een batterij verplaatst zonnestroom in de tijd

Een thuisbatterij kan een deel van dat verschil overbruggen.

Wanneer de zonnepanelen meer elektriciteit leveren dan je woning op dat moment vraagt, kan het overschot in de batterij worden opgeslagen. Zodra de zonneproductie later terugloopt, kan de opgeslagen energie weer worden gebruikt.

Stel dat je overdag 8 kWh meer produceert dan je direct nodig hebt.

In plaats van die volledige hoeveelheid meteen terug te leveren, sla je een deel tijdelijk op. Tijdens het koken en in de avond gebruik je vervolgens eerst energie uit de batterij.

Je produceert daardoor geen extra elektriciteit.

Je benut je eigen productie alleen op een ander moment.

De grootste batterij is niet automatisch de slimste

Bij energieopslag lijkt groter misschien altijd beter.

Meer capaciteit betekent tenslotte dat je meer stroom kunt bewaren.

Maar wanneer je batterij nauwelijks volledig wordt geladen of structureel halfvol blijft, betaal je voor opslagruimte die je niet optimaal gebruikt.

Een passende thuisbatterij begint daarom bij je energieprofiel.

Hoeveel produceren je zonnepanelen op verschillende momenten? Hoeveel stroom gebruik je direct? Hoe hoog is je avondverbruik? Heb je een warmtepomp? Staat er een elektrische auto voor de deur?

Juist die combinatie bepaalt hoeveel opslag logisch is.

Daarom zijn onder andere deze vragen belangrijk:

• Hoeveel zonnestroom lever je regelmatig terug?
• Wanneer vindt je grootste stroomverbruik plaats?
• Hoe verandert je gebruik tussen zomer en winter?
• Verwacht je binnenkort elektrisch te gaan rijden?
• Komt er later een warmtepomp?
• Kan de installatie in de toekomst worden uitgebreid?

Pas daarna wordt de capaciteit van de batterij echt interessant.

Twee identieke daken kunnen een totaal andere batterij vragen

Neem twee woningen met exact hetzelfde aantal zonnepanelen.

In woning A werken twee mensen meerdere dagen per week thuis. Overdag draaien laptops, huishoudelijke apparaten en mogelijk een warmtepomp. Een behoorlijk deel van de zonneproductie wordt direct gebruikt.

Bij woning B vertrekt iedereen ’s ochtends vroeg en komt het huishouden pas aan het einde van de middag weer thuis.

De zonnepanelen zijn hetzelfde.

Het energiegedrag niet.

Woning B heeft waarschijnlijk veel vaker een duidelijk verschil tussen productie overdag en verbruik in de avond.

Dat voorbeeld laat zien waarom het aantal zonnepanelen alleen weinig zegt over de ideale thuisbatterij.

Je leefpatroon telt minstens zo zwaar mee.

Eerst direct gebruiken, dan pas opslaan

Zelf opgewekte elektriciteit direct gebruiken is meestal de meest logische route.

Waarom zou je stroom eerst in een batterij opslaan als je op hetzelfde moment de wasmachine, warmtepomp of elektrische auto kunt laten draaien?

Slim energiegebruik begint daarom vaak vóór de batterij.

Je kunt apparaten bijvoorbeeld laten draaien op momenten waarop veel zonnestroom beschikbaar is. Een elektrische auto kan overdag slim laden wanneer deze thuis staat.

De batterij vangt vervolgens het verschil op tussen wat je produceert en wat je direct kunt gebruiken.

Zo wordt opslag geen los apparaat, maar een aanvulling op slimmer energiegebruik.

Slimme software bepaalt steeds meer

Een goede thuisbatterij draait uiteindelijk niet alleen om accucellen.

De aansturing wordt minstens zo belangrijk.

Een energiemanagementsysteem kan inzicht krijgen in hoeveel elektriciteit je zonnepanelen produceren, hoeveel de woning verbruikt en hoeveel ruimte nog beschikbaar is in de batterij.

Wanneer ook een laadpaal of warmtepomp is gekoppeld, kunnen keuzes beter op elkaar worden afgestemd.

Misschien is het bijvoorbeeld slimmer om de auto rond het middaguur rechtstreeks met zonne-energie te laden dan eerst de thuisbatterij helemaal te vullen.

Op een ander moment wil je juist energie bewaren voor het avondverbruik.

De slimste keuze kan per dag verschillen.

Een batterij maakt je niet automatisch onafhankelijk

Een thuisbatterij wordt soms neergezet als een manier om volledig onafhankelijk van het elektriciteitsnet te worden.

In de praktijk is het belangrijk om daar nuchter naar te kijken.

De hoeveelheid zonne-energie verandert sterk door het jaar. In de zomer kun je veel meer produceren dan je batterij op bepaalde dagen kan opslaan, terwijl er in donkere winterperiodes juist onvoldoende zonneproductie kan zijn om dezelfde batterij regelmatig te vullen.

Een batterij verschuift energie vooral over uren of dagen.

Het is geen oplossing om een groot zomeroverschot maandenlang te bewaren voor de winter.

Kijk ook naar je woning van morgen

Een goede keuze moet niet alleen passen bij je huidige situatie.

Misschien heb je vandaag alleen zonnepanelen, maar komt er over twee jaar een elektrische auto. Of je cv-ketel wordt later vervangen door een warmtepomp.

Je stroomverbruik kan daardoor flink veranderen.

Dat betekent niet dat je vandaag alvast de grootst mogelijke thuisbatterij moet aanschaffen. Wel is het slim om na te denken over uitbreidbaarheid, aansturing en de mogelijkheid om toekomstige apparaten te koppelen.

Zo voorkom je dat onderdelen naast elkaar gaan werken terwijl ze juist samen één slim energiesysteem kunnen vormen.

Meer halen uit de energie die je al opwekt

Een thuisbatterij met zonnepanelen draait uiteindelijk niet om zoveel mogelijk elektriciteit opslaan.

Het draait om timing.

Je zonnepanelen produceren wanneer de zon beschikbaar is. Je huishouden verbruikt energie wanneer jij die nodig hebt. Een batterij kan helpen om die twee momenten beter op elkaar aan te laten sluiten.

De beste oplossing begint daarom niet bij de vraag welke batterij het grootste is.

Begin bij je eigen energiegedrag.

Want pas wanneer zonnepanelen, verbruik, opslag en slimme aansturing bij elkaar passen, haal je daadwerkelijk meer uit de energie die al op je eigen dak wordt opgewekt.