Scheve tanden op latere leeftijd corrigeren: wat is er mogelijk?

Rechte tanden gelden vaak als cosmetisch wensje, maar de stand van gebit en kaken beïnvloedt ook het kauwen, poetsen en spreken. Steeds meer volwassenen laten hun gebit alsnog corrigeren, ook als ze als kind nooit een beugel droegen. Wat is er mogelijk en voor wie loont het?

Waarom de stand van je tanden ertoe doet

Tanden die scheef of overlappend staan, zijn lastiger schoon te houden. De tandenborstel bereikt de randen slecht, waardoor tandplak zich ophoopt en de kans op gaatjes en tandvleesontsteking stijgt. Een afwijkende beet geeft soms extra klachten: tanden slijten ongelijk en de kaakspieren raken sneller overbelast.

De oorzaken lopen uiteen. Erfelijkheid speelt een grote rol, net als duimzuigen en het te vroeg verliezen van melktanden. Als de kaak te klein is voor alle tanden, ontstaat er onvoldoende ruimte en gaan tanden draaien of over elkaar heen staan.

Een orthodontist beoordeelt zulke problemen. Dit is een tandarts met een specialistische vervolgopleiding van drie jaar, gericht op de groei van de kaak en het verplaatsen van tanden. Na foto’s, een gebitsscan en röntgenopnames stelt de specialist een behandelplan op.

Vaste beugel, aligners en andere opties

De keuze hangt af van de afwijking, je leeftijd en je voorkeur. De gangbare opties:

• Vaste beugel: brackets en draadjes die tanden voortdurend verplaatsen, geschikt voor vrijwel alle afwijkingen.

• Aligners: doorzichtige opnames die om de twee weken worden vervangen en ongeveer 22 uur per dag in blijven.

• Uitneembare plaat: vooral bij kinderen, om een kaak te verbreden of kleine correcties uit te voeren.

• Retainer: een draadje achter de tanden of een opneembare plaat die het resultaat vasthoudt.

Aligners zijn bijna onzichtbaar en uitneembaar, wat eten en poetsen makkelijker maakt. Ze vragen wel zelfdiscipline, want wie ze te weinig draagt, vertraagt de behandeling. Een vaste beugel werkt zonder medewerking van de patiënt, maar vraagt extra aandacht bij het poetsen. Bij ernstige kaakafwijkingen is soms ook een operatie nodig.

Duur, kosten en de keuze van een praktijk

Een behandeling duurt gemiddeld anderhalf tot twee en een half jaar, gevolgd door een retentiefase. Zonder retainer schuiven tanden vaak terug. Bij kinderen start de behandeling meestal rond elf tot dertien jaar, als de blijvende tanden zijn doorgebroken. De basisverzekering vergoedt orthodontie alleen in uitzonderlijke gevallen, zoals ernstige ontwikkelingsstoornissen van het gebit. Een aanvullende tandartsverzekering dekt vaak een deel, dus bekijk de polisvoorwaarden vooraf.

Ook de afstand telt mee, want tijdens de behandeling kom je elke vier tot acht weken op controle. Wie zoekt naar orthodontie Rotterdam, kan praktijken vergelijken op wachttijd, bereikbaarheid en de duidelijkheid waarmee plan en kosten vooraf worden uitgelegd.

Tanden corrigeren kan op elke leeftijd, zolang tandvlees en kaakbot gezond zijn. Een intakegesprek geeft duidelijkheid over mogelijkheden, duur en kosten, zonder dat je meteen een keuze hoeft te maken.